۶ اشتباه مهم در استفاده از اسپرسوساز! از خرید تا دمآوری☕
در دوران همهگیری کرونا، بازار خرید انواع دستگاه های قهوه ساز و اسپرسوساز با رشد بی سابقهای رو به رو شد. بسیاری از افراد برای تهیه اسپرسو، لاته و کاپوچینو به سبک کافه، تصمیم گرفتند دستگاه اسپرسوساز خانگی خریداری کنند تا در خانه نیز از نوشیدنی مورد علاقهشان لذت ببرند. از دوران کرونا تا الان کاربران به دنبال یادگیری اصول علمی و هنری تهیه اسپرسو حرفهای بودند تا بتوانند بیشترین بهره را از دستگاه اسپرسوساز خود ببرند.
با وجود این، تعداد زیادی از کاربران تازه کار در استفاده از دستگاه اسپرسوساز با مشکلات متعددی مواجه شدند. در این شرایط یکی از پرتکرارترین پیامهایی که از کاربران دریافت میکنیم این است: «چرا اسپرسو یا لاتهای که در خانه درست میکنم این قدر بیمزه و بیکیفیت است؟». در ادامه این مطلب از لوازم خانگی و آشپزخانه تکنو ای اند وی به شما در خصوص بهترین روشهای تهیه اسپرسو حرفهای با اسپرسوساز آموزش می دهیم. با من همراه باشید.
۶ اشتباه رایج در استفاده از دستگاه اسپرسوساز
در ادامه این مطلب در مورد 6 اشتباهی که اغلب افراد در هنگام خرید دستگاه اسپرسوساز اتوماتیک یا نیمه اتوماتیک خانگی مرتکب میشوند، صحبت خواهیم کرد.
1. تبلیغات گمراه کننده درباره فشار BAR روی جعبه اسپرسوساز
اگر هنوز برای خرید دستگاه اسپرسوساز به فروشگاههایی لوازم خانگی مراجعه میکنید، احتمالا با جعبهها و بروشورهای روبهرو میشوید که پر از شعارهای تبلیغاتی و ویژگیهای پر زرق و برق درباره قدرت و امکانات دستگاهها هستند. حتی هنگام خرید اینترنتی در سایتهای مختلف نیز، برندهای اقتصادی معمولاً با عدد بالای فشار BAR و ویژگیهای ظاهرا فنی، سعی در جلب توجه خریداران دارند.
در این شرایط سوالاتی مانند اینکه “دستگاه A فشار ۱۸ بار دارد، اما دستگاه B فقط ۱۵ بار؛ پس آیا دستگاه A انتخاب بهتری است؟”به دفعات پرسیده میشود. پاسخ این سوالات ساده است. در واقع فشار BAR در بیشتر اسپرسوسازها، مخصوصا مدلهای خانگی و اقتصادی، شاخص معناداری محسوب نمیشود. جالب است بدانید در دستگاههای حرفهای یا نیمه حرفهای هیچگاه چنین تبلیغاتی درباره فشار بار دیده نمیشود.
دلیل آن روشن است؛ در بیشتر دستگاههای اسپرسوساز، فشار پمپ توسط شیر اطمینان یا شیر تنظیم فشار کنترل میشود تا مقدار ثابتی در محدوده ۹ تا ۱۰ بار (حدود ۱۳۵ psi) به هد گروپ دستگاه برسد. بنابراین، دستگاه با فشار ۱۸ بار در عمل همان مقدار فشاری را ارائه میدهد که دستگاه ۱۵ بار دارد. پس در زمان خرید اسپرسوساز، عدد فشار BAR را معیار انتخاب قرار ندهید. این عدد بیشتر جنبه تبلیغاتی دارد.
2. تمیز نکردن دستگاه اسپرسوساز به صورت مرتب و حرفهای
یکی از رایجترین اشتباهات میان کاربران دستگاه اسپرسوساز خانگی، بیتوجهی به نظافت کامل دستگاه است. بسیاری از افراد تنها سطح بیرونی دستگاه را تمیز میکنند و از شستشوی کامل و منظم آن غافل میمانند. در حالیکه اسپرسوساز برخلاف قهوه سازهای معمولی، به نظافت دقیق و مداوم نیاز دارد تا عملکرد و طعم خوب قهوه حفظ شود.
علت این موضوع به ساختار و عملکرد دستگاه برمیگردد. در هنگام تهیه اسپرسو، فشار بسیار بالایی در حدود ۱۳۵ psi ایجاد میشود و پس از پایان فرآیند، این فشار ناگهان تخلیه میشود. این فرآیندها همراه با ذرات بسیار ریز قهوه، باعث ایجاد جریان برگشتی و تجمع رسوبات در بخشهای داخلی دستگاه میشوند. در نتیجه، اگر دستگاه بهطور منظم تمیز نشود، باقیمانده ذرات قهوه در قسمتهای مختلف دستگاه جمع شده و کیفیت قهوه را به شدت کاهش میدهند.
فراموش نکنید نازل بخار نیز یکی از نقاط حساس دستگاه است. این بخش باید پس از هر بار استفاده کاملا پاک شود و با خروج بخار اضافی، رسوبات داخلی آن تخلیه گردد. باقی ماندن شیر یا بخار خشک شده در نازل، به سرعت باعث گرفتگی نازل بخار و ایجاد بوی ناخوشایند میشود. اما سوال مهم این است که چگونه باید دستگاه اسپرسوساز را تمیز کرد؟
نحوه تمیز کردن دستگاه اسپرسوساز
- پس از هر بار تهیه اسپرسو، تفاله قهوه را خارج کنید.
- سپس یک شات خالی از آب بگیرید تا آب از بخش هد گروپ و فیلتر عبور کند.
- همچنین، توری پخشکننده آب را که در بالای پرتافیلتر قرار دارد، با دستمال مرطوب پاک کنید تا ذرات قهوه در آن باقی نماند.
رعایت همین مراحل کوتاه، باعث افزایش عمر دستگاه و حفظ طعم اصیل اسپرسو خواهد شد. خوشبختانه اغلب اسپرسوسازهایی برند تکنو دارای سینی آبچکان جدا شونده و قابل شستشو هستند. بنابراین روند نظافت دستگاه به سادگی انجام میشود. برای آشنایی با مدلهای مختلف دستگاه اسپرسوساز برند تکنو به فروشگاه این سایت مراجعه کنید.
نکات مهم تمیزکاری که باید در مورد دستگاه اسپرسوساز خود بدانید
میزان و روش تمیزکاری کامل دستگاه بستگی به امکانات فنی اسپرسوساز دارد. ابتدا بررسی کنید که آیا دستگاه شما مجهز به سیستم تخلیه فوری فشار است یا خیر. این ویژگی باعث میشود بلافاصله پس از پایان خارج شدن اسپرسو، فشار ایجاد شده در محفظه مخصوص دم آوری بهطور کامل آزاد شود. معمولا دستگاههای دارای قیمت بالا این قابلیت را دارند.
اگر دستگاه شما دارای سیستم تخلیه فوری فشار است، میتوانید از همان روش شستشوی بک فلاش (Backflush) که باریستاهای حرفهای برای اسپرسوسازهای فوق حرفهای به کار میبرند، استفاده کنید. برای انجام این کار، به یک سبد فیلتر بدون سوراخ نیاز دارید. با اجرای صحیح این فرآیند، تمام باقیماندههای قهوه و چربی از مسیر آب و بخشهای داخلی هدگروپ پاک شده و دستگاه در بهترین وضعیت عملکردی خود باقی میماند.
نکاتی برای تمیزکاری و نگهداری اسپرسوساز خانگی
اگر دستگاه اسپرسوساز شما از نوع خانگی یا معمولی است و قابلیت تخلیه فوری فشار ندارد، ابتدا توری پخشکننده آب (Dispersion Screen) را جدا کنید. این بخش معمولاً با یک پیچ ساده در جای خود ثابت شده است. سپس توری را در محلول مخصوص شستشوی قطعات قهوه ساز یا آب گرم و شوینده ملایم قرار دهید تا چربی و ذرات قهوه از سطح آن پاک شود.
در مرحله بعد، ناحیه اطراف هدگروپ را با دستمال مرطوب و برس نرم تمیز کنید تا تمامی باقیماندههای قهوه از بین برود. پس از خشک شدن کامل قطعات، توری پخشکننده را در جای خود ببندید و از عملکرد درست دستگاه اطمینان حاصل کنید. انجام منظم این روش باعث میشود مسیر عبور آب تمیز بماند و طعم اسپرسو همیشه تازه و مطلوب حفظ شود.
بیشتر بخوانید: خواص قهوه اسپرسو چیست؟
3. استفاده از آب بی کیفیت برای تهیه اسپرسو
بیش از ۹۵ درصد حجم اسپرسو از آب تشکیل شده است. بنابراین منطقی است که برای تهیه این نوشیدنی حرفهای و خوش عطر ۴۵ میلی لیتری، از بهترین و خالصترین آب ممکن استفاده شود. با این حال، بیشتر کاربران اسپرسوساز به این نکته توجهی ندارند و تنها از آب لوله کشی معمولی استفاده میکنند؛ آبی که در بسیاری از شهرها از نظر کیفیت، طعم و املاح وضعیت مناسبی ندارد.
برای تهیه اسپرسو خوش طعم، باید کیفیت آب را جدی بگیرید. برخی دستگاهها به فیلتر داخلی مجهز هستند که ناخالصیها و املاح سنگین را حذف میکند. نکته مهم این است که فیلتر باید هر چند ماه یک بار تعویض شود تا عملکرد خود را حفظ کند.
اگر دستگاه شما فیلتر داخلی ندارد، استفاده از سیستمهای تصفیه آب خانگی گزینهای مناسبی است. استفاده از آب تصفیهشده تأثیر چشمگیری بر طعم اسپرسو خواهد داشت. تفاوت میان قهوهای که با آب معمولی تهیه میشود و اسپرسویی که از آب با کیفیت و البته دستگاه اسپرسوساز حرفهای مانند اسپرسو ساز Te‑823 از برند تکنو که به پمپ Ulka ایتالیا مجهز شده و قابلیت استفاده از کپسول قهوه – پودر قهوه را دارد.
4. تکنیکهای نادرست برای تهیه اسپرسو
یکی از اشتباهات رایج کاربران اسپرسوساز، رعایت نکردن اصول درست هنگام آمادهسازی اسپرسو است. بسیاری از افراد در روند تهیه قهوه، از مرحله آسیاب کردن دانه قهوه تا زمان تهیه اولین شات، دچار خطا میشوند. بزرگترین اشتباه در این مراحل، تمپ یا فشرده کردن نادرست قهوه است (مرحلهای که نقش مهمی در طعم نهایی اسپرسو دارد).
برای تهیه حرفهای قهوه ، مراحل زیر باید با دقت انجام شود:
- قهوه را درست پیش از گرفتن اولین شات آسیاب کنید. استفاده از قهوه آسیاب شده کهنه، طعم اسپرسو را کاملا خراب میکند.
- پودر قهوه را بهصورت یکنواخت داخل سبد پرتافیلتر بریزید و در نیمهی کار با ضربه ملایم، سطح پودر را صافتر کنید تا ذرات قهوه بهصورت یکدست پخش شوند.
- سطح قهوه را با انگشت یا ابزار مخصوص «Leveler» صاف کنید.
- با استفاده از تمپر دستگاه یا تمپر جداگانه، قهوه را به صورت یکنواخت و با فشار مناسب فشرده کنید.
- پرتافیلتر را بلافاصله در جای خود قرار دهید و تهیه اسپرسو را آغاز کنید.
بیشتر خطاها در مرحله چهارم یعنی تمپ رخ میدهد. صاف بودن سطح پودر قهوه اهمیت زیادی دارد، زیرا آب تحت فشار باید به طور مساوی از تمام قسمتها و ذرات عبور کند. اگر یک سمت پودر قهوه کمتر فشرده باشد، آب به آن سمت نفوذ بیشتری پیدا کرده و باعث خارج شدن یا استخراج بیش از حد عصاره قهوه در یک بخش و عصاره گیری کمتر قهوه در سمت دیگر میشود. نتیجه نهایی این کار، اسپرسویی بی طعم، تلخ و کم رنگ خواهد بود که کیفیت واقعی قهوه را از بین میبرد.
بیشتر بخوانید: آیس کافی با اسپرسو
5. استفاده از قهوه بیکیفیت در اسپرسوساز
تنها پرداخت هزینههای زیاد برای تهیه اسپرسوساز برای تهیه اسپرسو خوشمزه کافی نیست! نوع اسپرسو مصرفی نیز اهمیت زیادی دارد. بنابراین توجه داشته باشید که هیچگاه به دنبال قهوههای ارزان و بی کیفیت نباشید.
بنابراین نکته کلیدی برای تهیه یک اسپرسوی عالی، خود قهوه است، نه دستگاه. کیفیت دانه قهوه تاثیر مستقیمی بر طعم نهایی اسپرسو دارد. بنابراین نباید در خرید قهوه صرفهجویی کنید. از خرید قهوههای صنعتی سوپرمارکتی خودداری کنید و بدون تردید برای قهوه مرغوب هزینه کنید. با در نظر گرفتن اینکه برای هر شات دابل حدود ۲۲ گرم قهوه مصرف میشود (۱۶ تا ۱۸ گرم برای شات و ۴ تا ۸ گرم بهعنوان ضایعات قهوه)، از هر نیم کیلوگرم قهوه حدود ۴۴ شات به دست میآید.
چند نکته مهم برای انتخاب قهوه مناسب
- روی بسته باید تاریخ رُست (برشته شدن) درج شده باشد و از آن بیش از دو هفته نگذشته باشد.
- اگر روی بسته فقط عبارت «تاریخ مصرف» نوشته شده است، از خرید آن خودداری کنید.
- به سراغ برشته کارانی (افرادی که دانه قهوه را برشته میکنند) بروید که روی بستهها، درصد طعمی دقیق درج میکنند.
- تهیه قهوه از برشتهکاران معتبر معمولا تازه و باکیفیتتر هستند.
- از افرادی که قهوه را از چند برند مختلف جمعآوری کرده و به فروش میرسانند، دوری کنید؛ چون قهوههای آنها معمولاً کهنه، گرانتر و از نظر زیست محیطی آسیب زنندهتر هستند.
و اما بزرگترین اشتباهی که صاحبان اسپرسوساز خانگی مرتکب میشوند در بخش بعدی منتظر شماست…
6. نداشتن آسیاب مناسب یا استفاده از آسیاب بی کیفیت برای قهوه
همان طور که پیشتر درباره استفاده از قهوه بیکیفیت گفتیم، تعجب آور است که بسیاری از افراد برای خرید اسپرسوساز خانگی مقدار زیادی هزینه میکنند، اما از آسیابهای تیغهای ارزان قیمت استفاده میکنند یا بدتر، قهوه را از کافه یا سوپر مارکت به صورت آسیاب شده تهیه میکنند.
هیچ چیزی تاثیری به اندازه یک دستگاه آسیاب قهوه با کیفیت بر اسپرسوی خانگی ندارد. اگر استفاده از آب مناسب کیفیت اسپرسو را ۵۰٪ افزایش دهد و دانه قهوه مرغوب ۷۵٪ کیفیت را افزایش میدهد. داشتن یک آسیاب قهوه حرفهای (به جای خرید قهوه آسیاب شده آماده) میتواند کیفیت اسپرسو را بیش از ۱۰۰٪ بهبود دهد.
چرا تاثیر دستگاه آسیاب قهوه در تهیه اسپرسو مهم است؟
اگر قهوه مرغوب قلب یک اسپرسوی عالی باشد، آسیاب با کیفیت روح پنهان اسپرسو است؛ دلیل آن را میتوان در ترکیب شگفت انگیز دانه قهوه یافت. دانه قهوه شامل مجموعهای از مواد شیمیایی، گازها، چربیها، لیپیدها، کلوئیدها و مواد غیر فعال است.
یکی از عناصر کلیدی در دانه قهوه برشته، گاز دی اکسید کربن (CO₂) است. این گاز در فرآیند برشته کاری تولید میشود و باعث میشود قهوه تازه آسیاب شده بوی بسیار مطبوعی داشته باشد. علت این بو، خود CO₂ نیست، بلکه نقش آن به عنوان حامل عناصر معطر موجود در قهوه آسیاب شده است. همان طور که یکی از برشته کاران معروف میگوید «اگر عطر قهوه را در هوا حس میکنید، آن را در فنجان نخواهید چشید.»
گاز CO₂ نه تنها حامل عطر است، بلکه مانند یک آهنربا عمل میکند و عناصر طعم دهندهای را که در آب حل نمیشوند، به نوشیدنی منتقل میکند. زمانی که قهوه به اندازه آسیاب اسپرسو خرد میشود (حدود ۳۵۰ میکرون)، تقریباً ۸۰٪ CO₂ دانه ظرف دو دقیقه آزاد میشود. این گاز به هوا منتقل میشود و همراه خود لیپیدها، روغنها، چربیها و کلوئیدهایی را میبرد که در صورت باقی ماندن در دانه، طعم بهتری به قهوه میدادند.
به همین دلیل، بسیار مهم است که قهوه تنها بهصورت تازه آسیاب شده برای اسپرسو استفاده شود و ظرف ۶۰ تا ۷۵ ثانیه بعد از آسیاب شدن، در دستگاه قرار گرفته و اسپرسو تهیه شود. این موضوع اهمیت داشتن یک آسیاب مناسب را برای اسپرسوی خانگی به وضوح نشان میدهد.
روش دم آوری اسپرسو با قهوه تازه آسیاب شده با کیفیت و ذرات ریز
اسپرسو یک روش دم آوری بسیار حساس دارد که تحت فشار بالای آب و دمای بالاتر از ۹۳ درجه سانتی گراد انجام میشود. برای تهیه اسپرسو، آب همواره مسیر دارای مقاومت کمتر را انتخاب میکند و فشار بیشتر این مسیر را تشدید میکند. بنابراین، آسیاب یکسان با اندازه ذرات یکسان، کمک میکند آب بهطور یکنواخت از پودر قهوه عبور کند. این دقت تنها با آسیابهای با کیفیت و گروه تیغهای مخصوص (burr group) امکانپذیر است و آسیابهای ارزان قیمت یا تیغهای معمولی چنین ذرات یکنواختی را ارائه نمیدهند.
در نهایت، دو نکته اساسی اهمیت آسیاب با کیفیت را نشان میدهد: داشتن قهوه تازه آسیاب شده و استفاده از آسیاب با کیفیت که ذرات ریز و با کیفیت تولید کند. هر دو عامل، مولفهای کلیدی در تهیه یک اسپرسوی خوشطعم و استاندارد هستند.
