زودپز برقی یا مولتی کوکر چه تفاوتی با زودپز معمولی دارد؟
زودپز برقی یا معمولی؟ این سؤال دقیقاً همان لحظه‌ای سراغتان می‌آید که می‌خواهید غذای چند ساعته را در نیم ساعت آماده کنید. هر دو نوع با بخار و فشار بالا کار می‌کنند و سرعت پخت را چند برابر می‌کنند، اما در نحوه کنترل فشار، قابلیت‌ها و میزان دردسر شما تفاوت زیادی دارند. مدل معمولی روی شعله گاز می‌نشیند و حواس شما را می‌خواهد؛ مدل برقی با یک برنامه ساده خودش کار را جلو میبرد. بیایید این دو را از شش زاویه کنار هم بگذاریم تا ببینید کدام‌یک با آشپزخانه و سبک زندگی شما جور است.
زودپز معمولی چگونه کار می‌کند؟
زودپز معمولی در اصل یک قابلمه در بسته است. وقتی روی شعله گاز گرم می‌شود، آب داخل آن بخار می‌شود و چون بخار راهی برای خروج ندارد، فشار و دمای قابلمه بالا می‌رود. در این شرایط آب در دمایی بیشتر از ۱۰۰ درجه می‌جوشد و غذا خیلی زودتر نرم می‌شود. وزنه یا سوپاپ روی در، فشار را تنظیم می‌کند و اگر فشار از حد مجاز بالاتر برود، بخار اضافه از همان‌جا بیرون می‌رود. شدت شعله و شمارش زمان با خود شماست. برای کسی که به این روش عادت دارد، همین کنترل مستقیم یک مزیت محسوب می‌شود. در عوض، اگر حواستان پرت شود، غذا ته‌گرفته یا نیم‌پز می‌ماند و اصلاح آن دیگر دست شما نیست.
زودپز برقی چگونه کار می‌کند؟
زودپز برقی همان اصل فشار و بخار را دارد، اما المنت و کنترلر دیجیتال را داخل بدنه خودش جا داده است. به گاز نیازی ندارد و فقط به پریز برق وصل می‌شود. حسگرهای دما و فشار مدام وضعیت داخل قابلمه را می‌سنجند و المنت را روشن و خاموش می‌کنند تا شرایط ثابت بماند. شما برنامه و زمان را از روی صفحه انتخاب می‌کنید و بقیه‌اش با دستگاه است. پایان زمان هم یا بخار آزاد می‌شود یا دستگاه به حالت گرم نگه داشتن می‌رود. زودپز دیجیتال تکنو با دکمه‌ها و تنظیمات دیجیتال، همین مسیر را برای کاربر ساده کرده است. نتیجه این طراحی آن است که شرایط پخت از اولین تا آخرین دقیقه تقریباً ثابت می‌ماند و نیازی به تنظیم دستی شعله نیست.
تفاوت کنترل فشار
مهم‌ترین تفاوت این دو نوع همین‌جاست. در مدل معمولی، فشار به شدت شعله بستگی دارد. شعله زیاد باعث می‌شود سوپاپ مدام بخار خالی کند و آب غذا کم شود؛ شعله کم هم اجازه نمی‌دهد فشار کامل شود. در مدل برقی، حسگر فشار این کار را به‌جای شما انجام می‌دهد و فشار را در یک بازه ثابت نگه می‌دارد. نکته‌ای که خوب است بدانید: بسیاری از زودپزهای برقی با فشار کمی پایین‌تر از مدل‌های روی گاز کار می‌کنند. بنابراین بعضی غذاها چند دقیقه بیشتر زمان می‌خواهند، اما در عوض نتیجه یکنواخت‌تر است و خطای انسانی کمتر. برای همین، اگر غذای حساسی مثل مرغ یا سبزیجات می‌پزید، ثبات فشار در مدل برقی تفاوت در بافت نهایی ایجاد می‌کند.
تفاوت برنامه‌های پخت زودپز با مولتی کوکر
زودپز معمولی یک کار را انجام می‌دهد: پخت تحت فشار. برای هر کار دیگری باید سراغ قابلمه دیگری بروید. مدل برقی اما معمولاً چند برنامه آماده دارد و جدول پایین، تفاوت زودپز برقی و معمولی را به‌صورت خلاصه نشان می‌دهد. زودپز برقی تکنو علاوه بر پخت تحت فشار، این قابلیت‌ها را هم دارد:
- بخارپز کردن سبزیجات، مرغ و ماهی
- پخت آرام خورش، آش و حلیم
- گرم نگه داشتن غذا تا لحظه سرو
- استریل کردن ظروف
یعنی یک دستگاه چند قابلمه را کنار می‌گذارد و جای اجاق را هم خالی می‌کند. مثلاً می‌توانید صبح خورش را بار بگذارید و تا شب بدون نگرانی از سرد شدنش، آن را گرم نگه دارید.
تفاوت ایمنی
زودپز معمولی هم اگر درست استفاده شود ایمن است، اما ایمنی‌اش بیشتر به دقت شما بستگی دارد. سوپاپ گرفته یا در نادرست بسته‌شده می‌تواند دردسر بسازد. مدل برقی لایه‌های محافظ بیشتری دارد؛ مثلاً قفل در تا زمان تخلیه فشار، حسگر دما و فشار و قطع خودکار برق هنگام گرمای بیش از حد. زودپز تکنو A&V هم سیستم‌های ایمنی متعددی برای جلوگیری از انفجار یا نشت بخار دارد. با این حال، چه مدل برقی بخرید چه معمولی، این نکات را فراموش نکنید:
- حداکثر مقدار مجاز مواد و آب داخل قابلمه را رعایت کنید.
- پیش از هر بار پخت، سوپاپ و دریچه بخار را از نظر گرفتگی بررسی کنید.
- تا وقتی فشار کامل تخلیه نشده، در را به زور باز نکنید.
تفاوت زمان پخت مولتی کوکر
هر دو نوع زمان پخت را نسبت به قابلمه عادی بسیار کوتاه می‌کنند، اما زمان واقعی فقط پخت نیست. زودپز معمولی روی شعله خیلی زود به فشار می‌رسد و برای غذاهایی مثل لوبیا یا گوشت قرمز معمولاً سریع‌تر عمل می‌کند. زودپز برقی چند دقیقه برای رسیدن به فشار وقت می‌گیرد، ولی بعد از آن لازم نیست کنارش بایستید. در عمل، مجموع زمانِ حضور شما در آشپزخانه با مدل برقی کمتر است، حتی اگر ساعت دستگاه چند دقیقه بیشتر نشان بدهد. یک نکته دیگر هم هست: برای غذاهای حساس مثل سبزیجات یا ماهی، تخلیه سریع بخار از پخته شدن بیش از حد جلوگیری می‌کند، ولی برای خورش‌ها و حبوبات، صبر کردن تا افت طبیعی فشار نتیجه بهتری می‌دهد.
تفاوت مصرف انرژی مولتی کوکر
هر دو نوع، چون زمان پخت را کوتاه می‌کنند، انرژی کمتری از قابلمه عادی می‌خواهند. در مدل معمولی بخشی از گرمای شعله از اطراف قابلمه هدر می‌رود. مدل برقی بدنه بسته دارد و گرما را متمرکز نگه می‌دارد. اینکه کدام ارزان‌تر تمام شود، به قیمت برق و گاز در محل زندگی شما بستگی دارد. اگر اغلب غذاهای طولانی مثل آش و خورش می‌پزید، برنامه پخت آرام در مدل برقی می‌تواند بدون روشن ماندن شعله کار را پیش ببرد. در خانواده‌های پرجمعیت که هر روز غذای اصلی می‌پزند، همین تفاوت کوچک در طول ماه به صرفه‌جویی محسوس می‌انجامد.
تفاوت سهولت استفاده از مولتی کوکر
مدل معمولی باید زیر نظر باشد. باید زمان شروع فشار را بفهمید، شعله را کم کنید و در پایان بخار را خودتان تخلیه کنید. مدل برقی این مراحل را به چند دکمه تبدیل کرده است: برنامه را انتخاب می‌کنید، زمان را می‌زنید و می‌روید سراغ کارهای دیگر. تازه‌کارها هم با آن زودتر راحت می‌شوند. شست‌وشو نیز معمولاً راحت‌تر است، چون قابلمه و درپوش در اغلب مدل‌ها جداشدنی‌اند. کسی که آشپزخانه کوچکی دارد و اجاقش همیشه مشغول است، می‌تواند زودپز را روی میز بگذارد. مجموعه‌ای مثل هواپز تکنو هم کنار آن، آشپزی روزمره را سبک‌تر می‌کند.
| ویژگی | زودپز معمولی | زودپز برقی |
| منبع گرما | شعله گاز | برق |
| کنترل فشار | دستی، با شدت شعله | خودکار، با حسگر |
| برنامه‌ها | پخت تحت فشار | پخت، بخارپز، پخت آرام، گرم نگه داشتن |
| ایمنی | وابسته به کاربر | چند سیستم ایمنی خودکار |
| سهولت استفاده | نیازمند نظارت | تنظیم و رها کردن |
برای چه نوع کاربری زودپز برقی مناسب است؟
حالا می‌رسیم به سؤال اصلی: زودپز برقی بهتر است یا زودپز معمولی؟ جواب به نیاز شما برمی‌گردد. انتخاب زودپز برقی یا معمولی بیشتر به سبک زندگی‌تان وابسته است تا به یک جواب قطعی. زودپز برقی برای این افراد انتخاب خوبی است:
- شاغل‌هایی که فرصت ایستادن کنار اجاق ندارند
- خانواده‌هایی که بخارپز، پخت آرام یا گرم نگه داشتن غذا را هم می‌خواهند
- کسانی که ایمنی برایشان اولویت است، مثلاً در خانه‌ای با کودک
- آشپزهای تازه‌کار و آشپزخانه‌های کوچک
اگر فقط سرعت پخت و طعم کلاسیک هر غذا برایتان مهم است و به کار با شعله عادت دارید، مدل معمولی همچنان گزینه معقولی است.
نتیجه‌گیری
زودپز معمولی ساده و سریع است، اما مراقبت دائمی می‌خواهد. زودپز برقی همان سرعت را با کنترل خودکار، ایمنی بیشتر و چند برنامه کاربردی ارائه می‌دهد. پاسخ سؤال زودپز برقی یا معمولی همین است: اگر پخت راحت‌تر و کم‌دردسرتر را ترجیح می‌دهید، مدل‌های دیجیتال را از نزدیک ببینید. تکنو برای محصولاتش خدمات پس از فروش و پشتیبانی فنی ارائه می‌کند و این موضوع در انتخاب دستگاهی که سال‌ها با آن آشپزی می‌کنید اهمیت دارد. محصولات تکنو را در سایت رسمی تکنو بررسی کنید و زودپز برقی و زودپز چندمنظوره را متناسب با تعداد اعضای خانواده انتخاب کنید.
